HISTORIA

Ponad 1300 nazwisk pabianickich Żydów odczytanych z nagrobków

Współtworzyli nasze miasto. Pierwsi przybyli do nas pod koniec XVIII wieku. 1307 nagrobków z cmentarza żydowskiego udało się zewidencjonować dzięki staraniom i funduszom Muzeum Miasta Pabianic. Dane o pochowanych odczytała i przetłumaczyła z hebrajskiego Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich w Polsce. Zachowane inskrypcje na macewach wskazują, że na pabianickim cmentarzu spoczywają m.in. przewodniczący sądów rabinicznych czy […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Uliczne porachunki

Obecny poziom bezpieczeństwa w mieście jest na tyle wysoki, że nie musimy bać się swojego cienia idąc wieczorem. A jak było w przedwojennych Pabianicach? W tamtym czasie dochodziło do waśni między przestępcami, licznych kradzieży i innych niecnych występków, ulice były słabo oświetlone, zaś bezpieczeństwo dość ograniczone. Powodów było wiele. Nasze miasto miało charakter robotniczy, zaś […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Łowienie ryb na… radio

Fake newsy nie są nowością. To nie było prima aprilis. “Gazeta Pabjanicka” w listopadzie 1934 roku doniosła o łowieniu ryb na… radio. “Czyżby marsylscy rybacy odnaleźli uniwersalną metodę połowu? – zastanawiali się redaktorzy, po tym jak przeczytali w nieznanej nam gazecie, że: „Rybacy […] dokonali niedawno ciekawego odkrycia. Stwierdzili mianowicie, że dźwięki radia działają przyciągająco na […]

HISTORIA

Tak Pabianice sprzeciwiały się wprowadzeniu stanu wojennego

Były strajki okupacyjne, demonstracje, transparenty, plakatowanie, „bibuła”. Dziś, w 38. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego, przedstawiciele władz złożyli kwiaty i zapalili znicze przed tablicą „Pamięci Pomordowanych za Wolność i Prawa Człowieka w PRL”, umieszczoną na kościele św. Mateusza. Jak wyglądał stan wojenny w naszym mieście? Oto tekst Przemysława Stępnia. Pabianiczanie stawili opór Główni jego autorzy powoli […]

FAKTY HISTORIA

Późniejszy dziennikarz w rejestrze agentów PRL

• Piszemy o akcji SB, jaka rozegrała się w Pabianicach w mrocznym czasie stanu wojennego. • Na “scenie” widzimy przyjaciół, którzy zachowują się w różny sposób. Inne są też ich losy. Jeden trafia do więzienia, drugiego odnajdujemy w spisie współpracowników bezpieki. • Nasza rekonstrukcja wydarzeń oparta jest na dokumentach z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Nie wiadomo, […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Wielki pożar młyna. Ogień strawił 4-piętrowy budynek

Strażacy bezsilni wobec żywiołu. Gdy na świecie szalał wielki kryzys gospodarczy, zaś Polska poprzez brak jednolitej polityki ekonomicznej starała się walczyć z jego następstwami, Pabianice dotknął kolejny poważny cios w postaci pożaru jednego z największych młynów w kraju. Doszło do niego 2 lipca 1932 roku, ok. godziny 17, na terenie młyna parowego firmy Westerski i […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Niezwykłe i rzadkie zjawisko wywołało zdumienie

Tak o Pabianicach i okolicach pisali niegdyś dziennikarze. We wtorek ub. na horyzoncie po południowej stronie miasta w godzinach od 20,30 do około godziny 11 trwało zjawisko zorzy polarnej, co wywołało wśród mieszkańców Pabianic i okolicy wielkie zainteresowanie i zdumienie. Starsi ludzie zaś zjawisko to komentowali sobie na swój sposób, wróżąc groźne następstwa tego niezwykłego […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Sfingował śmierć żony i pobrał zasiłek

Tak o Pabianicach i okolicach pisali niegdyś dziennikarze. (15.02.1937) Niezwykłego i wyrafinowanego oszustwa na tle pobrania zapomogi pośmiertnej dopuścił się 37-letni  Bogumił Kołodziej. Zgłosił on fikcyjnie śmierć swej żony, przebywającej w zakładzie dla umysłowo chorych w Pabianicach, przedstawiając fałszowane dokumenty. Na podstawie takich wiarygodnych dokumentów urzędowych biuro parafialne wydało dalsze dokumenty i metrykę śmierci. Ponieważ […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Wprowadzenie mandatów karnych

Od kiedy mamy do czynienia z tą formą karania, dlaczego ją wprowadzono i ile wynosiła? Wbrew pozorom mandat karny nie jest wynalazkiem aż tak starym. Na terenie Pabianic i powiatu łaskiego, w granicach którego leżało nasze miasto, o tej formie sankcjonowania możemy mówić od roku 1926. Tę kwestię prawną poruszała w okresie dwudziestolecia międzywojennego główna […]

HISTORIA KOMUNIKACJA

Co można znaleźć pod torowiskiem?

Możliwe, że w ziemi tkwią relikty przeszłości posiadające wartości historyczne i naukowe. “Tramwajem przez Pabianice” – to temat najbliższego spotkania Towarzystwa Miłośników Dziejów Pabianic, podczas którego poznamy miejsca, gdzie roboty związane z remontem ulicy Zamkowej i torowiska mogą odsłonić pozostałości po naszych przodkach. Przybliżona zostanie również metodyka badań archeologicznych podczas takich inwestycji. Spotkanie odbędzie się […]

HISTORIA

Przedwojenne Pabianice: Niepodległość w poezji

Dwutygodnik „Prawda Pabjanicka” z okazji 15.rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę opublikował wiersze mieszkańców, którzy pamiętali czasy niewoli. „W 15-letnią rocznicę odzyskania Niepodległości Polski” Jedenasty listopada, Dla Polaka data droga. Hej! Już Moskal nam nie gada: „Nie masz Polski, nie masz Boga!” Wstałaś Polsko, Matko miła, Od Bałtyku po Tatr szczyty. A jak jest w Tobie […]

HISTORIA

Techniczne ciekawostki Pabianic: Lokomobila

Warto się rozglądać – nierzadko mijamy wspaniałe relikty minionych lat. Relikty, które z pewnością rychło znikną na dobre z naszego otoczenia. Pabianice były potęgą przemysłową. Dziesiątki hal, setki maszyn, tysiące pracowników. Aby usprawnić ciąg produkcyjny zmechanizowano zakłady. Jednym z pierwszych znamion prężności fabryk było wdrożenie lokomobil. Maszyna taka stanowiła kocioł parowy, analogiczny jak w parowozach, […]